Kỹ năng phát âm của trẻ từ 0-6 tháng tuổi, chủ yếu là nghe âm thanh, tạo âm, ê a, cười, chơi âm thanh và luân phiên âm thanh với người lớn, chưa phải luyện phát âm từ như trẻ lớn. Vai trò phát âm ở trẻ 0-6 tháng là rèn luyện cơ chế tạo âm, phát triển khả năng nghe - bắt chước và xây dựng nền tảng giao tiếp, ngôn ngữ sau này.

     Các hoạt động bắt chước âm thanh của bé, nói chuyện qua lại, hát, đọc sách và giới thiệu những âm thanh khác nhau đều phù hợp với khuyến nghị của CDC (Trung tâm kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa kỳ) và ASHA ( Hiệp hội Ngôn ngữ-Ngôn ngữ trị liệu và Thính học Hoa Kỳ) cho giai đoạn này.

     Chia theo độ tuổi:

     - Từ 0-3 tháng tuổi: Ưu tiên gọi tên bé, trò chuyện mặt đối mặt, hát, bắt chước tiếng khóc/tiếng ê a và chờ bé đáp lại. ASHA ghi nhận trẻ giai đoạn này bắt đầu phát ra các âm như “oooo”, “aahh”, “mmmm” và có thể tạo âm thanh qua lại với người lớn.
     - Từ 4-6 tháng tuổi: Có thể tăng các trò chơi bắt chước âm, âm thanh qua lại, âm thanh từ đồ chơi, hát và đọc sách tranh. Ở giai đoạn này trẻ thường tạo nhiều nguyên âm khác nhau, bắt đầu kết hợp nguyên âm với phụ âm và có thể thử bắt chước âm thanh của người lớn.       
     Một số trò chơi có thể sử dụng và kỹ năng hướng tới:

     - Bé nói- mẹ đáp: Khi bé “ a,ô, ơ,…” người lớn bắt chước lại, sau đó chờ bé đáp. Giúp luân phiên giao tiếp, bắt chước âm.

     - Ai đang gọi bé? Gọi tên bé từ bên trái/ phải, thay đổi giọng nhẹ nhàng. Phát triển khả năng chú ý và định hướng theo giọng nói.

     - A- a-a: Người lớn phát âm nguyên kéo dài, nhìn vào mặt bé và chờ phát âm. Khuyến khích bé tạo âm.

     - Tiếng cười của bé: Cười làm nét mặt vui nhộn và chờ bé phản ứng. Phát triển kỹ năng tương tác xã hội, bắt chước.

     - Nghe tiếng xúc xắc: Lắc đồ chơi phát âm thanh ở vị trí an toàn, quan sát phản ứng của bé. Giúp bé chú ý đến âm thanh, định hướng âm thanh.

     - Hát cùng bé: Hát những bài ngắn, có nhịp điệu và lặp lại. Giúp bé nghe giọng, nhịp điệu và ngữ điệu.

     - Đọc sách tranh: Cho bé xem tranh, chỉ vào hình và nói những từ đơn giản. Hướng bé kết hợp nghe lời nói, chú ý hình ảnh và từ.

     - Âm thanh qua lại: Người lớn tạo một âm → dừng → chờ bé tạo âm → đáp lại. Bước đầu hình thành “ đối thoại” bằng âm thanh.

     - Trò chơi “ bắt chước bé”: Bé phát ra âm nào thì nười lớn bắt chước âm đó và thêm một âm/ từ đơn giản. Khuyến khích bé tiếp tục giao tiếp.

     - Âm thanh vui nhộn: Tạo các âm thanh đơn giản, thay đổi cao độ/ âm lượng vừa phải và quan sát phản ứng. Giúp bé khám phá âm thanh và giọng nói.

     Nguồn tài liệu sưu tầm
1. American Speech-Language-Hearing Association (ASHA).(2023) Communication Milestones: Birth to 6 Months
2. Centers for Disease Control and Prevention. (2026): Milestones by 6 Months. (CDC)
3. National Institute on Deafness and Other Communication Disorders. (2010).Your Baby's Hearing & Communicative Development Checklist
4. HealthyChildren.org – American Academy of Pediatrics.